рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдлैрд▓ी рдн्рд░ांрддिрдпाँ।


рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдлैрд▓ी рдн्рд░ांрддिрдпाँ।
                                рдоैं рдЕрдкрдиी рдмाрдд рд╢्рд░ीрдордж्рднाрдЧрд╡рдд рдЧीрддा рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 4 рд╢्рд▓ोрдХ 13 рд╕े рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ूँ:
рдЪाрддुрд░्рд╡рд░्рдг्рдпं рдордпा рд╕ृрд╖्рдЯ्рдпं рдЧुрдгрдХрд░्рдорд╡िрднाрдЧрд╢ः।
рддрд╕्рдп рдХрд░्рддाрд░рдордкि рдоां рд╡िрдж्рдз्рдпрдХрд░्рддाрд░рдорд╡्рдпрдпрдо्।।
                              рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рди рдХेрд╡рд▓ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдмрд▓्рдХि рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рднी। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдЕрдкрдиा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рднी рд╣ै। рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдЕрд░्рде рд╕рдордЭрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╡рд░्рддрдоाрди рднाрд░рдд рдХी рд╕рдорд╕ाрдордпिрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рд╕рдордЭрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рд╡рд░्рддрдоाрди рднाрд░рдд рдПрдХ рдХुрд╢рд▓ рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЬрд╣ाँ рдПрдХ рдУрд░ рдЖрдоूрд▓-рдЪूрд▓ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЕрдЧ्рд░рд╕рд░ рд╣ै рд╡рд╣ीं рдХुрдЫ рдЕрд╕ाрдоाрдЬिрдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдЗрд╕े рдкुрдиः рдЬाрддिрд╡ाрджी рдЙрди्рдоाрдж рдоें рдЬрдХрдб़рдХрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХो рдмाँрдЯрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдЬो рдЕंрддрддः рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдЧрддि рдоें рдмाрдзрдХ рд╕िрдж्рдз рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд▓ोрдЧ рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЬाрддिрд╡ाрджी рдЙрди्рдоाрдж рдоें рдЬрдХрдб़рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдЙрдирдХा рд╕рдмрд╕े рд╕рд░рд▓ рдиिрд╢ाрдиा рд╣ै рд╣िрди्рджू рдзрд░्рдо рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा। рдФрд░ рджुрд░्рднाрдЧ्рдп рдХी рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдЖрдо рд╣िрди्рджू рдЬрдирдоाрдирд╕ рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдордЧ्рд░ंрдеों рд╕े рдЕрдирднिрдЬ्рдЮ рд╣ै рдФрд░ рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЗрди рджेрд╢рд╡िрд░ोрдзी рддाрдХрддों рдХा рд╕рдмрд╕े рдЖрд╕ाрди рд╢िрдХाрд░ рд╣ै। рдЗрди рджेрд╢рд╡िрд░ोрдзी рддाрдХрддों рдж्рд╡ाрд░ा рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдн्рд░ांрддिрдпाँ рдлैрд▓ाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं рдЬिрдирдХा рдЦрдг्рдбрди рдХрд░рдиा рдЕрдд्рдпंрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

                       рдЕрдм рд╣рдо рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдЕрд░्рде рд╕рдордЭрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╡рд░्рдг рд╢рдм्рдж рд╡рд░् рдзाрддु рд╢рдм्рдж рд╕े рдмрдиा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиेрдХ рдЕрд░्рде рд╣ोрддे рд╣ैं – рдЪुрдирдиा, рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░рдиा, рдЙрдж्рдпрдо рдХрд░рдиा, рдЙрдж्рдпोрдЧ, рд░ंрдЧ, рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдХा рдПрдХ рдЕрдХ्рд╖рд░। рдЗрд╕ рд╡рд░्рдг рд╢рдм्рдж рдХो рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХे рдХाрд╕्рдЯ (caste) рд╢рдм्рдж рдХा рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी рд╕рдордЭрдиा рдкूрд░्рдгрддः рдЧрд▓рдд рд╣ै। рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдЕрд░्рде рдиिрдо्рдиाрдиुрд╕ाрд░ рд╣ै:

                       рдЧुрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХрд░्рдоों рдХा рд╡िрднाрдЬрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдоैंрдиे рдЪाрд░ рд╡рд░्рдгों рдХी рд░рдЪрдиा рдХी। рдЕрд░्рдеाрдд् рдоैंрдиे рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЙрдж्рдпрдоों (рдХрд░्рдоों) рдХी рд░рдЪрдиा, рдЙрдирдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджेрддे рд╣ुрдП рдХी। рдФрд░, рдпрдж्рдпрдкि рдоैंрдиे рдЗрдирдХी рд░рдЪрдиा рдХी рддрдеाрдкि рддुрдо рдоुрдЭे рдЙрд╕рдХा рдХрд░्рддा рдордд рд╕рдордЭो।

                         рдкрд╣рд▓ी рдмाрдд рдпрд╣ाँ рдкрд░ рд╕рдордЭрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдХि рдХрд░्рдоों рдХा рд╡िрднाрдЬрди рдЧुрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ै рдФрд░ рджूрд╕рд░ा рдЙрди्рд╣ें рдЪुрдирдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ै। рд╡рд░्рдг рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде рдХрддрдИ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХे рдХाрд╕्рдЯ (caste) рдХे рд╕рдоाрди рдирд╣ीं рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЬрди्рдо рдЖрдзाрд░िрдд рдирд╣ीं рд╡рд░рди् рдХрд░्рдо рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕рдоें рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ै। рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рдХ्рд╖рдд्рд░िрдп, рд╡ैрд╢्рдп рдФрд░ рд╢ूрдж्рд░ – рдпे рдЪाрд░ों рд╢рдм्рдж рдЧुрдгрд╡ाрдЪрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮाрдПँ рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдмрд╣ुрдд рдЧрд╣рд░ा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрд░्рде рднी рд╣ै। рд╢्рд▓ोрдХ рдХे рдж्рд╡िрддीрдп рдЪрд░рдг рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं – рдпрдж्рдпрдкि рдоैंрдиे рдЗрдирдХी рд░рдЪрдиा рдХी рддрдеाрдкि рддुрдо рдоुрдЭे рдЙрд╕рдХा рдХрд░्рддा рдордд рд╕рдордЭो। рдХрд╣рдиे рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХोрдИ рднी рдХाрд░्рдп рдЬрдм ‘рдоैंрдиे’ рдХिрдпा рдЗрд╕ рднाрд╡рдиा рдХे рд╕ाрде рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдорди рдоें рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХी рднाрд╡рдиा рдЖ рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХी рднाрд╡рдиा рдХे рд╕ाрде рд╡рд╣ рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдЙрддрдиा рд╣ी рджूрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХो рд╕ंрдд рдХрдмीрд░ рджाрд╕ рдЬी рдиे рд╕рд░рд▓ рд╢рдм्рджों рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै:

рдк्рд░ेрдо рдЧрд▓ी рдЕрддि рд╕ाँрдХрд░ी рдЬा рдоें рджो рди рд╕рдоाрд╣ीं।
рдЬрдм рдоैं рдеा рд╣рд░ि рдиाрд╣ीं, рд╣рд░ि рд╣ै рддो рдоैं рдиाрд╣ीं।।
                   рдХрд╣рдиे рдХा рдЕрд░्рде рдХेрд╡рд▓ рдЗрддрдиा рд╣ै рдХि рдЕрдкрдиे рдЧुрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХрд░्рдо рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░ो рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХрд░्рдо рдХрд░ो। рдХрд░्рдо рдХрд░рдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд ‘рдоैंрдиे рдХिрдпा’ рдЗрд╕ рдЕрд╣ं рднाрд╡ рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░ो рдЕрд░्рдеाрдд् рди рддो рдХрд░्рдо рдоें рдЖрд╕рдХ्рддि рд░рдЦो рдФрд░ рди рд╣ी рдлрд▓, рдкрд░िрдгाрдо рдХी рдЖрд╢ा рдХрд░ो। рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ुंрджрд░ рд╢рдм्рджों рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдорди рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рджु:рдЦ рдХे рджोрдиों рдХाрд░рдгों рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рджे рд░рд╣ा рд╣ै рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ। рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╕рдорд╕्рдд рджुःрдЦों рдХे рдоूрд▓ рдоें рдХेрд╡рд▓ рджो рд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ैं – рдЕрд╣ं (ego) рдФрд░ рдЖрд╢ा (expectation)

                       рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдЕрд░्рде рдоें рдХрд╣ीं рдкрд░ рднी рд╡рд░्рдг рдХो рдЬрди्рдордЬाрдд рд╣ोрдиा рдирд╣ीं рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рдкुрдиः рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣рдоें рд╢्рд░ीрдордж्рднाрдЧрд╡рдд рдорд╣ाрдкुрд░ाрдг рдк्рд░рдердо рдЦрдг्рдб рд╕рдк्рддрдо рд╕्рдХंрдз рдЕрдз्рдпाрдп 11рд╢्рд▓ोрдХ 35 рдоें рднी рдоिрд▓рддा рд╣ै:
рдпрд╕्рдп рдпрд▓्рд▓рдХ्рд╖рдгं рдк्рд░ोрдХ्рддं рдкुंрд╕ो рд╡рд░्рдгाрднिрд╡्рдпрдЮ्рдЬрдХрдо्।
рдпрджрди्рдпрдд्рд░ाрдкि рджृрд╢्рдпेрдд рддрдд् рддेрдиैрд╡ рд╡िрдиिрд░्рджिрд╢ेрдд्।।
                       рдЕрд░्рдеाрдд् рдЬिрд╕ рдкुрд░ूрд╖ рдХे рд╡рд░्рдг рдХो рдмрддрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЬो рд▓рдХ्рд╖рдг рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рд╡рд╣ рдпрджि рджूрд╕рд░े рд╡рд░्рдг рд╡ाрд▓े рдоें рднी рдоिрд▓े рддो рдЙрд╕े рднी рдЙрд╕ी рд╡рд░्рдг рдХा рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП। рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЧुрдг рдк्рд░рдзाрди рд╣ै рди рдХि рдЬрди्рдо। рднрд▓े рд╣ी рдЬрди्рдо рдХिрд╕ी рднी рд╡рд░्рдг рдоें рд╣ुрдЖ рд╣ो рдкрд░ंрддु рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЧुрдг рдЬिрд╕ рд╡рд░्рдг рдХे рдЧुрдг рд╕े рдоिрд▓े рд╡рд╣ рдЙрд╕ рд╡рд░्рдг рдХा рд╣ै।

                       рдкुрдиः рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдЗрд╕ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднी рд╣ोрддी рд╣ै – рд╡िрд╖्рдгु рдкुрд░ाрдг рдЦрдг्рдб 4рдЕрдз्рдпाрдп 1 рд╢्рд▓ोрдХ 17:
рддрджрди्рд╡рдпाрд╢्рдЪ рдХ्рд╖рдд्рд░िрдпाрд╕्рд╕рд░्рд╡े рджिрдХ्рд╖्рд╡рднрд╡рди्।
рдкृрд╖рдз्рд░рд╕्рддु рдордиुрдкुрдд्рд░ो рдЧुрд░ुрдЧोрд╡рдзाрдЪ्рдЫूрдж्рд░рдд्рд╡рдордЧрдордд्।।

                    рдЕрд░्рдеाрдд् рдордиु рдХा рдкृрд╖рдз рдиाрдордХ рдкुрдд्рд░ рдЧुрд░ु рдХे рдЧाрдп рдХी рд╣рдд्рдпा рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╢ूрдж्рд░ рд╣ो рдЧрдпा। рдпрд╣ рддो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै। рдРрд╕े рдЕрдиेрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдзрд░्рдордЧ्рд░ंрдеों рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рд╡िрд╖्рдгु рдкुрд░ाрдг рдХे рдЗрд╕ी рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рд╢्рд▓ोрдХ 19рдоें рдордиु рдХे рдкौрдд्рд░ рдиाрднाрдЧ, рджिрд╖्рдЯ рдХे рдкुрдд्рд░, рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдоिрд▓рддा рд╣ै рдЬो рдХि рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдоों рдХे рдХाрд░рдг рд╡ैрд╢्рдп рд╣ो рдЧрдП।
                        рд╕ाрд░ांрд╢ рдоें рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╡ंрд╢рд╡ाрдж рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рдирд╣ीं рдеा। рдпрджि рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡ंрд╢рд╡ाрдж рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рди рд╣ो рддो рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕े рдЕрдЪ्рдЫी рдХोрдИ рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╣ो рд╣ी рдирд╣ीं рд╕рдХрддा। рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЖрдЬ рднी рдХрд░्рдоों рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╣ी рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै – рдмौрдж्рдзिрдХ рдХाрд░्рдп, рд░рдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдп, рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдХाрд░्рдп рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХाрд░्рдп। рдЗрд╕ рд╕ेрд╡ा рдХाрд░्рдп рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдХिрд╕ी рдХे рдЪрд░рдгों рдХी рд╕ेрд╡ा рд╕े рдирд╣ीं рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд╕рдоाрдЬोрдкрдпोрдЧी рдЙрдд्рдкाрджрди рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдпा рдЗрд╕рдоें рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХрд░рдиा, рдЕрдкрдиा рд╕рдордп рджेрдиा рд╣ै।

                       рдкुрдирд╢्рдЪ: рд╕рдоाрдЬ рдХो рддोрдб़рдиे рд╡ाрд▓े рдЕрд╕ाрдоाрдЬिрдХ рддрдд्рдд्рд╡ों рдж्рд╡ाрд░ा рдлैрд▓ाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рдн्рд░ाँрддिрдпों рдХो рдирдХाрд░ рдХрд░ рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдордЧ्рд░ंрдеों рдХा рд╕ूрдХ्рд╖्рдорддा рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдФрд░ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЗрд╕рд╕े рд╣рдо рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ी рдПрдХ рд╕рдорддाрдоूрд▓рдХ рд╕ौрд╣ाрд░्рдж्рд░рдкूрд░्рдг рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рдЕрдЦंрдб рднाрд░рдд рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे। рдХिрд╕ी рднी рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЙрд╕рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рд╣ी рдордЬрдмूрдд рд╕्рдиेрд╣рдмंрдзрди рдоें рдмाँрдз рд╕рдХрддी рд╣ै। рдзрд░्рдордЧ्рд░ंрдеों рдХो рднूрд▓рдХрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд░ुрдк рд╕े рд╡िрдкрди्рди рд╣ुрдП рд╕рдоाрдЬ рдХो рд╡िрдЦंрдбिрдд рд╣ोрдиे рд╕े рдмрдЪा рдкाрдиा рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ै।

Next Post Previous Post
No Comment
Add Comment
comment url

Popular Posts